Η μεταβίβαση ακινήτου στην Ελλάδα

Απαιτούμενα δικαιολογητικά

Δεδομένου ότι κάθε σύμβαση χρήζει ιδιαίτερης προσοχής, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά για τη μεταβίβαση κάθε ακινήτουν, διαφέρουν από περίπτωση σε περίπτωση και, για το λόγο αυτό απαιτείται προσεκτική μελέτη του φακέλου.

Σε περίπτωση, λοιπόν που θέλετε να ενημερωθείτε για τα απαιτούμενα δικαιολογητικά για τη μεταβίβαση του ακινήτου σας, παρακαλώ επικοινωνήστε με το συμβολαιογραφείο, προκειμένου να ενημερωθείτε για αυτά, χωρίς καμία επιβάρυνση.


Ενδεικτικά για κάθε μεταβίβαση απαιτείται:

1. Φορολογική ενημερότητα του μεταβιβάζοντος
2. Πιστοποιητικό Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων για τα έτη 2012-2016
3. Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (όταν μεταβιβάζεται αποπερατωμένο κτίσμα και καταρτίζεται πώληση. Δηλαδή, το συγκεκριμένο πιστοποιητικό δεν απαιτείται σε περίπτωση δωρεάς ή γονικής παροχής).
4. Βεβαίωση μηχανικού του Ν. 4178/2013 και, κατά περίπτωση, τοπογραφικό διάγραμμα.
5. Αν το ακίνητο βρίσκεται σε περιοχή που έχει κηρυχθεί «υπό κτηματογράφηση» Πιστοποιητικό Κτηματογραφούμενου ακινήτου. Αντίστοιχα, αν έχει περατωθεί η Κτηματογράφηση απαιτείται Απόσπασμα Κτηματολογικού διαγράμματος.
6. Αντίγραφο οικοδομικής αδείας ( αν υφίσταται κτίσμα που ανεγέρθη μετά τις 14/3/1983).
7. 8. α) ΣΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΠΟΥ Ο ΤΙΤΛΟΣ ΚΤΗΣΗΣ ΕΙΝΑΙ ΓΟΝΙΚΗ ΠΑΡΟΧΗ Ή ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ Ή ΔΩΡΕΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ 31.12.1994: Πιστοποιητικό της αρμόδιας Δ.Ο.Υ., από το οποίο προκύπτει ότι δηλώθηκε η κληρονομιά / δωρεά / γονική παροχή, που αναφέρεται στον τίτλο κτήσης και ότι δεν οφείλεται φόρος, σύμφωνα με το άρθρο 105 του Ν.Δ. 118/1973, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 105 του Ν. 2961/2001. β.1) ΣΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΠΟΥ Ο ΤΙΤΛΟΣ ΚΤΗΣΗΣ ΕΙΝΑΙ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ ΤΗΝ 31.12.1994: Ληξιαρχική πράξη θανάτου από την οποία προκύπτει ότι ο δικαιοπάροχος του μεταβιβάζοντος απεβίωσε πριν από την 31.12.1994 και υπεύθυνη δήλωση του μεταβιβάζοντος ότι δεν συντρέχει περίπτωση μετάθεσης του χρόνου γένεσης φορολογικής υποχρέωσης. β.2) ΣΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΠΟΥ Ο ΤΙΤΛΟΣ ΚΤΗΣΗΣ ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΙΚΑ ή ΔΩΡΕΑ ή ΓΟΝΙΚΗ ΠΑΡΟΧΗ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ ΤΗΝ 31.12.1994: Επικυρωμένο αντίγραφο του αντίστοιχου συμβολαίου (προικοσυμφώνου / δωρητηρίου / γονικής παροχής) και υπεύθυνη δήλωση του μεταβιβάζοντος ότι δεν συντρέχει περίπτωση μετάθεσης του
χρόνου γένεσης φορολογικής υποχρέωσης (Ο ανωτέρω κατάλογος είναι απλά ενδεικτικός. Υφίστανται περιπτώσεις, όπως επί παραδείγματι, για την περίπτωση που έχει κυρωθεί δασικός χάρτης, ή στην περίπτωση ύπαρξης πράξης εφαρμογής, πραγματοποίησης υδροληψίας ή στην περίπτωση λειτουργούντος οργανισμού εγγείων βελτιώσεων, για τις οποίες απαιτούνται περαιτέρω δικαιολογητικά, για τα οποία μπορείτε να ενημερωθείτε κατόπιν επικοινωνίας με το συμβολαιογραφείο μας).


Αν θέλετε να δείτε συγκριτικά στοιχεία για τη μεταβίβαση του ακινήτου στην Ελλάδα και τη Γαλλία, παρακαλώ συμβουλευθείτε τη σχετική εργασία μου ή επικοινωνήστε μαζί μου.


Στοιχεία φορολογικής Νομοθεσίας για τη μεταβίβαση ακινήτου

Σε κάθε περίπτωση μεταβίβασης ακινήτου , είτε λόγω αγοράς, είτε λόγω δωρεάς ή γονικής παροχής, προς της μεταβίβασης οι συμβαλλόμενοι υποχρεούνται να υποβάλλουν δήλωση στην Δ.Ο.Υ.

Ποια είναι η αρμόδια Δ.Ο.Υ. για την υποβολή της δήλωσης;

Σε περίπτωση μεταβίβασης λόγω πώλησης, αρμόδια είναι η εφορία στην οποία βρίσκεται το ακίνητο. Σε περίπτωση μεταβίβασης λόγω δωρεάς ή γονικής παροχής , αρμόδια είναι η
εφορία του δωρητή ή του γονέα.

Υπόχρεος καταβολής φόρου μεταβίβασης ακινήτου

Για τη μεταβίβαση ακινήτου επιβάλλεται φόρος, κατά κανόνα. Υπόχρεος για την καταβολή του είναι ο αγοραστής.

Σε περίπτωση που το τίμημα είναι μεγαλύτερο της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου, ή το αντίστροφο, επί ποίας τιμής καταβάλλεται ο αναλογών φόρος και τα λοιπά έξοδα;

Σε περίπτωση που το τίμημα είναι μεγαλύτερο της αντικειμενικής αξίας, ο φόρος υπολογίζεται επί του τιμήματος και αντίστροφα. Δηλαδή, εφόσον η αντικειμενική αξία είναι υψηλότερη από το τίμημα, ο φόρος υπολογίζεται επί της αντικειμενικής.

Ποιοι είναι οι συντελεστές για τον υπολογισμό του φ.μ.α.;

O φόρος μεταβίβασης υπολογίζεται σε 3% επί της φορολογητέας αξίας του ακινήτου.

Υπάρχει περίπτωση μη πληρωμής φόρου μεταβίβασης;

Υπάρχει και πρόκειται για την περίπτωσης φοροαπαλλαγής λόγω αγοράς πρώτης κατοικίας

Ποιές είναι οι προυποθέσεις;

Ο νόμος θέτει δύο κριτήρια: την οικογενειακή κατάσταση του δικαιούχου και το είδος του αγοραζόμενου ακινήτου:

– για αγορά κατοικίας: από άγαμο μέχρι του ποσού των 200.000 ευρώ, από έγγαμο μέχρι ποσού αξίας 250.000 ευρώ. Το ποσό αυτό προσαυξάνεται κατά 25.000 ευρώ για καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα αυτού και κατά 30.000 ευρώ για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα τέκνα του.
– Για αγορά οικοπέδου: από άγαμο μέχρι ποσού αξίας 50.000 ευρώ, από έγγαμο μέχρι ποσού αξίας 100.000 ευρώ. Το ποσό αυτό προσαυξάνεται κατά 10.000 ευρώ για καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα αυτού και κατά 15.000 ευρώ για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα τέκνα του. Αν η αξία του ακινήτου υπερβαίνει τα παραπάνω αφορολόγητα όρια, η απαλλαγή χορηγείται μέχρι του αντίστοιχου αφορολόγητου ποσού και για την επιπλέον αξία οφείλεται φ.μ.α. Σε περίπτωση αγοράς κατοικίας, στο ποσό της απαλλαγής περιλαμβάνεται και η αξία μιας θέσης στάθμευσης και ενός αποθηκευτικού χώρου, για επιφάνεια εκάστου έως 20 τ.μ., εφόσον βρίσκονται στο ίδιο ακίνητο και αποκτώνται ταυτόχρονα με το ίδιο συμβόλαιο αγοράς.

Κριτήρια χορήγησης της απαλλαγής

Ο αγοραστής ή η σύζυγός του ή τα ανήλικα παιδιά του να μην έχουν δικαίωμα πλήρους κυριότητας ή επικαρπίας ή οικήσεως σε άλλη οικία ή διαμέρισμα που πληροί τις στεγαστικές ανάγκες της οικογένειάς του ή δικαίωμα πλήρους κυριότητας επί οικοπέδου οικοδομήσιμου ή επί ιδανικού μεριδίου οικοπέδου, στο οποίο αντιστοιχεί εμβαδόν κτίσματος που πληροί τις στεγαστικές του ανάγκες, και βρίσκονται σε δημοτικό διαμέρισμα με πληθυσμό άνω των 3.000 κατοίκων.

Μπορεί να χορηγηθεί δεύτερη απαλλαγή;

Η απαλλαγή από το φόρο μεταβίβασης για αγορά κατοικίας ή οικοπέδου παρέχεται μία φορά. Απαλλαγή παρέχεται και για κάθε νέα αγορά ακινήτου, εφόσον αθροιστικά:
α) τα ακίνητα που έχει στην κυριότητά του κατά το χρόνο της νέας αγοράς ο αγοραστής, ο σύζυγος ή τα ανήλικα τέκνα τους, δεν πληρούν τις στεγαστικές ανάγκες της οικογένειάς τους
β) ο αγοραστής υποβάλει την οικεία δήλωση και καταβάλει εφάπαξ το φόρο που αναλογεί στην αξία του ακινήτου που έτυχε της απαλλαγής.


Αν θέλετε να δείτε συγκριτικά στοιχεία για τη μεταβίβαση του ακινήτου στην Ελλάδα και τη Γαλλία, παρακαλώ συμβουλευθείτε τη σχετική εργασία μου ή επικοινωνήστε μαζί μου.


Ζητήματα φορολογίας κληρονομιών

Ποιος είναι υπόχρεος για την υποβολή της δήλωσης φόρου κληρονομιάς;

Ο κληρονόμος ή ο νόμιμος αντιπρόσωπός του (άρθρο 61 του Κώδικα Φορολογίας Κληρονομιών – Δωρεών – Γονικών παροχών, ο οποίος κυρώθηκε με το ν. 2961/2001 – Α’
266).

Ποια είναι η προθεσμία υποβολής της δήλωσης φόρου κληρονομιάς;

Μέσα σε έξι μήνες, αν ο κληρονομούμενος πέθανε στην Ελλάδα, ή μέσα σε ένα χρόνο, αν ο κληρονομούμενος απεβίωσε στην αλλοδαπή ή οι κληρονόμοι ή οι κληροδόχοι διέμεναν κατά το χρόνο θανάτου στην αλλοδαπή. Η προθεσμία αρχίζει από :
– τον θάνατο του κληρονομουμένου
– τη δημοσίευση της διαθήκης ή
– τη δημοσίευση της τελεσίδικης απόφασης που κηρύσσει την αφάνεια ή
– τον θάνατο του υπόχρεου σε δήλωση, αν αυτός δεν υπέβαλε δήλωση ή
– τον διορισμό των κηδεμόνων σχολαζουσών κληρονομιών, των εκτελεστών διαθήκης, των συνδίκων πτώχευσης ή
– την αναγνώρισή τους, σε περίπτωση κληρονόμων σχολαζουσών κληρονομιών ή
– τον χρόνο που ορίζεται στα άρθρα 7 και 8 του Κώδικα.

Η κατά τα άνω εξάμηνη ή ετήσια προθεσμία μπορεί να παραταθεί για τρεις (3) κατ΄ ανώτατο όριο μήνες, με απόφαση του προϊσταμένου της αρμόδιας Δ.Ο.Υ., αν συντρέχουν αποχρώντες λόγοι (άρθρα 62, 63 και 64).

Ποια δικαιολογητικά απαιτούνται κατά την υποβολή δηλώσεων φόρου κληρονομιάς;

α) Ληξιαρχική πράξη θανάτου
β) αντίγραφο διαθήκης
γ) κληρονομητήριο ή πιστοποιητικό της αρμόδιας δημοτικής ή κοινοτικής αρχής περί του είδους και του βαθμού συγγενείας προς τον κληρονομούμενο
δ) πιστοποιητικό του Γραμματέα του Ειρηνοδικείου περί μη δημοσιεύσεως νεότερης διαθήκης ή περί μη δημοσιεύσεως διαθήκης στην περίπτωση της εξ αδιαθέτου διαδοχής
ε) πιστοποιητικό για την ηλικία του επικαρπωτή, όταν για τον προσδιορισμό της αξίας λαμβάνεται υπόψη η ηλικία αυτού
στ) έγγραφο νομιμοποιήσεως, σε περίπτωση πληρεξουσίου
ζ) τα έγγραφα που αποδεικνύουν τη μετάθεση του χρόνου γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης
η) αποδεικτικά χρεών της κληρονομιάς (άρθρο 67).

Ποια είναι αρμόδια Δ.Ο.Υ. για την παραλαβή δηλώσεων φόρου κληρονομιάς;

Η Δ.Ο.Υ. της κατοικίας του κληρονομουμένου ή η Δ.Ο.Υ. Κατοίκων Εξωτερικού, αν ο κληρονομούμενος ήταν κάτοικος αλλοδαπής. Αν όμως ο κληρονομούμενος είχε την κατοικία του στην αλλοδαπή, αλλά πέθανε στην Ελλάδα, αρμόδια είναι η Δ.Ο.Υ. του τόπου θανάτου. Ως κατοικία του κληρονομουμένου θεωρείται αυτή που προκύπτει από τον ΑΦΜ αυτού (άρθρο 66).

ΓΟΝΙΚΕΣ ΠΑΡΟΧΕΣ – ΔΩΡΕΕΣ

Ποιος είναι υπόχρεος υποβολής δήλωσης φόρου δωρεάς – γονικής παροχής;

Είναι οι συμβαλλόμενοι δωρητής – δωρεοδόχος, γονέας – τέκνο και, σε περίπτωση άτυπης δωρεάς, ο δωρεοδόχος (άρθρο 85).

Ποια είναι αρμόδια Δ.Ο.Υ. για την παραλαβή δήλωσης φόρου δωρεάς- γονικής παροχής;

Η Δ.Ο.Υ. της κατοικίας του δωρητή. Ως κατοικία του δωρητή θεωρείται αυτή που προκύπτει από τον Α.Φ.Μ. αυτού. (άρθρο 87). Κατ΄εξαίρεση, για χρηματικές δωρεές προς μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα νομικά πρόσωπα, αρμόδια είναι η Δ.Ο.Υ. της έδρας του δωρεοδόχου.

Ποια είναι η προθεσμία υποβολής της δήλωσης φόρου δωρεάς – γονικής παροχής;

Η δήλωση υποβάλλεται πριν από την κατάρτιση του συμβολαίου, το οποίο συντάσσεται με βάση θεωρημένο αντίγραφο της δήλωσης, και, προκειμένου για άτυπες δωρεές, μέσα σε έξι (6) μήνες από την παράδοση του αντικειμένου της δωρεάς στον δωρεοδόχο (άρθρο 86).

Ποιες είναι οι προϋποθέσεις απαλλαγής από τον φόρο κληρονομιών και γονικών παροχών για την απόκτηση της πρώτης κατοικίας;

Ο κληρονόμος (σύζυγος ή τέκνο του κληρονομουμένου) ή το τέκνο που αποκτά τη γονική παροχή ή ο σύζυγος αυτού ή τα ανήλικα τέκνα τους να μην έχουν δικαίωμα πλήρους κυριότητας ή επικαρπίας ή οίκησης σε άλλη κατοικία ή ιδανικό μερίδιο κατοικίας που πληροί τις στεγαστικές ανάγκες της οικογένειας ή δικαίωμα πλήρους κυριότητας επί οικοπέδου οικοδομήσιμου ή επί ιδανικού μεριδίου οικοπέδου, στα οποία αντιστοιχεί εμβαδόν κτίσματος που πληροί τις στεγαστικές τους ανάγκες και βρίσκονται σε δήμο ή κοινότητα με πληθυσμό άνω των 3.000 κατοίκων. Οι στεγαστικές ανάγκες θεωρείται ότι καλύπτονται αν το συνολικό εμβαδόν των ανωτέρω ακινήτων (και των λοιπών αντίστοιχων κληρονομιαίων ακινήτων) είναι 70 τ.μ. προσαυξανόμενα κατά 20 τ.μ. για καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα και κατά 25 τ.μ. για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα τέκνα του δικαιούχου (άρθρα 26 ενότητα Α΄ και 43 ενότητα Α΄).

Ποια είναι τα αφορολόγητα ποσά για την απόκτηση πρώτης κατοικίας αιτία θανάτου ή γονικής παροχής;

Η απαλλαγή παρέχεται για αξία κατοικίας μέχρι 200.000 € για κάθε ανήλικο ή άγαμο κληρονόμο και μέχρι 250.000 € για έγγαμο, η οποία προσαυξάνεται κατά 25.000 € για καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα και κατά 30.000 € για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα ανήλικα τέκνα, των οποίων την επιμέλεια έχει ο δικαιούχος. Στο ποσό της απαλλαγής περιλαμβάνεται και η αξία μιας θέσης στάθμευσης αυτοκινήτου και ενός αποθηκευτικού χώρου, για επιφάνεια εκάστου έως 20 τ.μ., εφόσον βρίσκονται στο ίδιο ακίνητο και αποκτώνται ταυτόχρονα. Επίσης, χορηγείται απαλλαγή για οικόπεδο αξίας μέχρι 50.000 € για κάθε ανήλικο ή άγαμο κληρονόμο και μέχρι 100.000 € για κάθε έγγαμο κληρονόμο, προσαυξανόμενη κατά 10.000 € για καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα και κατά 15.000 € για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα τέκνα. Η παραπάνω προσαύξηση για τα ανήλικα τέκνα ισχύει εφόσον στον δικαιούχο κληρονόμο ή κληροδόχο περιέρχεται ένα οικόπεδο εξ ολοκλήρου και κατά πλήρη κυριότητα και όχι ποσοστό εξ αδιαιρέτου.

Σε πόσες δόσεις καταβάλλεται ο φόρος κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών;

α) Σε περίπτωση έκδοσης πράξης διοικητικού προσδιορισμού (βάσει δήλωσης), ο οφειλόμενος φόρος καταβάλλεται σε 12 ίσες διμηνιαίες δόσεις, όχι μικρότερες των 500 € πλην της τελευταίας. Σε περίπτωση κληρονομιάς, αν ο κληρονόμος είναι ανήλικος, ο αριθμός των δόσεων διπλασιάζεται, με την προϋπόθεση ότι κάθε δόση δεν θα είναι μικρότερη των 500 € πλην της τελευταίας.
β) Σε περίπτωση έκδοσης πράξης διορθωτικού προσδιορισμού, ο φόρος καταβάλλεται εντός 30 ημερών από την κοινοποίηση της πράξης στον φορολογούμενο.
γ) Σε περίπτωση έκδοσης οριστικής απόφασης διοικητικού δικαστηρίου, ο φόρος καταβάλλεται σε δύο ίσες μηνιαίες δόσεις.

Ποιος είναι ο χρόνος φορολογίας για την κτήση αιτία θανάτου;

Κατά κανόνα, χρόνος φορολογίας είναι ο χρόνος θανάτου. Ο χρόνος φορολογίας μετατίθεται σε μεταγενέστερο του θανάτου χρονικό σημείο αυτοδίκαια στις περιπτώσεις του άρθρου 7 του Κώδικα (αναβλητική αίρεση, επιδικία περί το κληρονομικό δικαίωμα ή περί την κληρονομιά, διαχωρισμό επικαρπίας από την κυριότητα κ.λπ.) ή με απόφαση του προϊσταμένου της αρμόδιας Δ.Ο.Υ. στις περιπτώσεις του άρθρου 8 του Κώδικα.

Πότε παραγράφεται το δικαίωμα του Δημοσίου για επιβολή φόρου κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής;

Παραγράφεται μετά από την πάροδο 10 ετών, αν υποβλήθηκε δήλωση ή 15 ετών, αν δεν υποβλήθηκε δήλωση. Σε περίπτωση έκδοσης πράξης διοικητικού ή διορθωτικού προσδιορισμού φόρου, σύμφωνα με τον Κ.Φ.Δ. (άρθρο 36 του ν. 4174/2013 – Α’ 170), το δικαίωμα του Δημοσίου παραγράφεται κατά κανόνα εντός 5 ετών, από το τέλος του έτους στο οποίο λήγει η προθεσμία υποβολής της δήλωσης.
Σε περίπτωση έκδοσης πράξης διοικητικού ή διορθωτικού προσδιορισμού φόρου, σύμφωνα με τον Κ.Φ.Δ. (άρθρο 36 του ν. 4174/2013 – Α’ 170), το δικαίωμα του Δημοσίου παραγράφεται κατά κανόνα εντός 5 ετών, από το τέλος του έτους στο οποίο λήγει η προθεσμία υποβολής της δήλωσης.
Ανεξάρτητα από τα παραπάνω το δικαίωμα του Δημοσίου είναι παραγραμμένο για όλες τις υποθέσεις για τις οποίες η φορολογική υποχρέωση γεννήθηκε μέχρι 31-12- 1994 (άρθρο 102).

Ποια είναι τα αφορολόγητα όρια και οι φορολογικοί συντελεστές στη φορολογία κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών;

α) Η αιτία θανάτου κτήση πάσης φύσεως περιουσιακών στοιχείων, καθώς και η αιτία δωρεάς ή γονικής παροχής κτήση ακινήτων ή εμπράγματων ή ενοχικών δικαιωμάτων επί ακινήτων, μετοχών, καθώς και λοιπών περιουσιακών στοιχείων (δηλαδή, όλων των περιουσιακών στοιχείων πλην μετρητών), υπόκειται σε φόρο, ο οποίος υπολογίζεται με βάση τις πιο κάτω φορολογικές κλίμακες:

klimakes_metavivasi_akinitou

β) Η αιτία γονικής παροχής κτήση μετρητών φορολογείται αυτοτελώς με συντελεστή δέκα τοις εκατό (10%), ενώ η αιτία δωρεάς κτήση μετρητών φορολογείται αυτοτελώς με συντελεστή δέκα τοις εκατό (10%) για δωρεοδόχους που υπάγονται στην Α΄ κατηγορία, είκοσι τοις εκατό (20%) για δωρεοδόχους που υπάγονται στη Β΄ κατηγορία και σαράντα τοις εκατό (40%) για δωρεοδόχους που υπάγονται στη Γ΄ κατηγορία.

Ποιο είναι το απαλλασσόμενο ποσό όταν κληρονόμος είναι σύζυγος ή ανήλικο τέκνο του κληρονομουμένου;

Μετά από την 26-1- 2010, όταν κληρονόμος είναι σύζυγος ή ανήλικο τέκνο του κληρονομουμένου, απαλλάσσεται από τον φόρο κληρονομιάς αξία κληρονομιαίας περιουσίας μέχρι 400.000 € για κάθε κληρονόμο (με αντίστοιχο περιορισμό των κλιμακίων υπολογισμού του φόρου της Α΄ κατηγορίας).


Διαβάστε πληροφορίες σχετικά με την Άδεια παραμονής επενδυτών για την απόκτηση ακινήτων στην Ελλάδα εδώ.